باورهای دینی و اعتقادی مردم از فرد به جامعه تکثیر می‌شود و در صورت امکان بهره‌گیری از ابزار قدرتمند رسانه، ساختارهای اجتماعی، بازتابی از نظرات شخصی یکایک اعضای جامعه خواهد بود.

گسترش و حفظ باورهای اعتقادی مستلزم نیروی بزرگی است از جنس اراده و اعتماد و تنها آنانی در تکاپوی اصلاح روند فرهنگی جامعه راه به‌جایی می‌برند که برای خدمت‌رسانی، مجهز به اراده قلبی باشند نه شانتاژهای رسانه‌ای.

سیده مرضیه شفاپور از زمان انتصاب به سمت دبیری کارگروه ساماندهی مد و لباس کشور بیشتر تلاش کرد تا شنونده و نظاره‌گر باشد، اما درست در مقطعی که فرصت برای گفت‌وگوی رسانه‌ای دست داد، هدف‌گذاری خود را به نقطه‌ای معطوف کرد که سال‌ها است از سوی همین کارگروه و بیشتر شورای عالی انقلاب فرهنگی موردبحث و تبادل‌نظر قرار گرفته است.

شفاپور در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان بیان کرد که قصد دارد در کارگروه به موضوع عفاف و حجاب ورود جدی داشته باشد و می‌خواهد علی‌رغم تلاش‌های انجام‌شده، رنگ و روی بیشتری را به این حوزه دهد.

او همچنین از نخستین اقدامش در این راستا خبر داد و اظهار داشت که شورای سیاست‌گذاری عفاف و حجاب را تشکیل داده است و قصد دارد با همفکری دوستان فعال در این عرصه، به آنچه شایسته کشور است دست یابد.

"فیلم گفت‌وگوی سیده مرضیه شفاپور با باشگاه خبرنگاران جوان"

قطع به یقین گزینه‌های بسیاری برای همکاری با این شورا وجود دارد چرا که عده بسیاری از فعالان عرصه مد و لباس طی سال‌های اخیر با تمرکز بیشتر روی حوزه عفاف و حجاب، تلاش کردند چاره‌ای برای پوشش درخور افراد معتقد به حجاب بی اندیشند و اختیارات و مسئولیت‌هایی را در این حوزه متوجه روند فعالیتی خود سازند.

در این گزارش با مروری بر نقطه نظرات برخی از فعالان حوزه عفاف و حجاب با رویکرد پوشش، چالش‌های پیش روی شورای مذکور از جنس سیاست‌گذاری برای عفاف و حجاب را بازخوانی کرده و در ادامه، فعالیت‌های این بخش را مورد رصد قرار خواهیم داد:

سید مهدی جوادی از فعالان عرصه مد و لباس کشور، مدیر مؤسسه پوشاک اسلامی "حیا" و رئیس انجمن تولیدکنندگان محصولات حجاب است.

سید مهدی جوادی
او معتقد است ما در زمینه عفاف و حجاب، ضعف جدی در زمینه مزاج‌سازی و ذائقه‌سازی داریم که علل مختلفی دارد. در زمینه شاخص‌گذاری پوشاک کشور نوعی بلاتکلیفی وجود دارد و این بلاتکلیفی موجب می‌شود اعتماد حاکمیتی نسبت به این موضوع وجود نداشته باشد. این بخش را با مثالی بیشتر توضیح می‌دهم. خاطرم است دریکی از نمایشگاه‌های مد و لباس کشور در سنوات و دوره‌های قبلی، بنده با یکی از مسئولین نظارتی در حوزه پوشاک کشور از نمایشگاه دیدن می‌کردیم و جالب بود بر روی یکی از این لباس‌ها، اتیکت لباس اجتماع توسط کارگروه ساماندهی مد و لباس کشور درج‌شده بود. آن آقایی که مسئول نظارت بر حوزه پوشاک بودند، می‌گفتند اگر این اثر وارد جامعه شود مأموران ما با آن برخورد می‌کنند. می‌خواهم بگویم که این تشتت ضوابط موجب می‌شود که رسانه‌ها هم برای تبلیغ یا نمایش یک جریان در حوزه مد و لباس دست‌ودلشان بلرزد. با این مثال به چندوجهی بودن عرصه پوشاک در کشورمان اشاره داشتم. یکی از موضوعات آشفتگی حوزه تبلیغات در فضای مد و لباس است. مثلاً شما ظرفیت رسانه ملی را در نظر بگیرید. من در رسانه ملی کارکرده‌ام. مسئولین صداوسیما مجموعه‌ای از نبایدها را در حوزه پوشاک ضابطه و ابلاغ کرده‌اند، اما در ازای این نبایدها بر چه بایدهای تأکید کرده‌اند.

جوادی می‌گوید: شما امروز یک آشفتگی پوشش در فضای اجرا و برنامه‌های تلویزیونی را شاهد هستید. آیا نمی‌شد این بخش را هدفمند کرد؟ به سهولت و با تکیه‌بر مدل‌ها و پیشنهادهای موجود این کار به‌راحتی شدنی بود تا فضای روی آنتن از این فضای آشفته به یک فضای مؤثر و جریان ساز تبدیل شود. نکته دیگر اینکه ما مؤسسات تبلیغی حرفه‌ای در حوزه مد و لباس که رسانه را بشناسند نداریم، کسانی که به‌صورت تخصصی به این حوزه ورود کنند و به شکل حرفه‌ای در این زمینه فعالیت کنند. به‌طور مثال چه روش استاندارد و درستی برای تبلیغ یک مانتو وجود دارد؟

این فعال حوزه عفاف و حجاب بر این باور است که ما علی‌رغم وجود دانشکده‌های خوب هنوز هم در بخش ایجاد ارتباط میان طراح و صنعتگر مشکلاتی داریم. خاستگاه فضای طراحی دوستان هنری بوده که شاید چندان به فضای عفاف و حجاب نزدیک نیستند پس ممکن است به‌خوبی نیاز مصرف‌کننده محصولات حجاب را به شکل ملموس درک نمی‌کنند به همین دلیل اتصال طراح به موضوع عفاف و حجاب خود به‌تنهایی مسئله‌ای قابل‌تأمل است.

مریم‌السادات خرمدره طراح لباس، مدرس دانشگاه، عضو هیئت‌مدیره انجمن طراحان پارچه و لباس ایران، عضو هیئت‌مدیره انجمن طراحان و تولیدکنندگان محصولات عفاف و حجاب کشور و مدیر مؤسسه "طرح آفرینان فاطر" است.

مریم خرم دره
خرمدره معتقد است بسیاری از فعالان عرصه مد و لباس با گرایش‌های بخش عفاف و حجاب در شهرری تمرکز دارند. من سال‌هاست که در شهرری زندگی نمی‌کنم اما همواره با افتخار می‌گویم که فرزند شهرری و نمک‌پرورده حضرت شاه عبدالعظیم هستم. اطراف شهرری بالغ‌ بر 100 روستا وجود دارد که مملو از کارگاه‌های تولیدی کوچک سنتی هستند. در یکی از این کارگاه‌ها که پارکینگ یک ساختمان است، دستگاه‌هایی وجود دارد که شاید در کارخانه‌ها ما دیده نشود. محصولات بسیاری از برندهای ترک در همین کارگاه‌ها تولید می‌شود. خیلی از تولیدات به کیش، قشم و ترکیه رفته و مجدد به ایران برمی‌گردند.

او می‌گوید ای‌کاش دانشجویان حوزه مد و لباس این فرصت را پیدا کنند که در همین کارگاه‌های ولیدی سنتی دوره کارورزی دانشگاه خود را پشت سر گذارند، کاری که من انجام دادم و با اشراف به‌تمامی نکات و شرایط کار در بسترهای تولید انبوه، پا به عرصه مد و لباس گذاشتم. در دیداری که به‌اتفاق هنرجویان و دانشجویانم از کارخانه برند "وان ‌بای‌ وان" داشتیم، برای بسیاری از دانشجویان جالب بود که تی‌شرت‌های برند "ال ‌سی ‌وایکیکی" در همین کارخانه طراحی و تولید می‌شود، با قیمت پایین به ترکیه می‌رود و بعد مجدد با قیمت چند برابری به ایران برمی‌گردد. این درد است که ما در حوزه شناساندن برندهایمان به مردم ضعیف بوده‌ایم و توان آن‌ها را نادیده گرفته‌ایم. باید باور توان ملی را در فرزندانمان ایجاد کنیم.

اسدالله سلیمانی از پیشکسوتان صنعت پوشاک است که در سال‌های اخیر مدیرعاملی برند "حجاب گستر" و عضو هیئت مدیره انجمن تولیدکنندگان محصولات حجاب را بر عهده داشته است و طرح‌های او در زمینه توسعه فرهنگ عفاف و حجاب بارها و بارها به منصه ظهور رسیده‌اند.

اسدلله+سلیمانی
سلیمانی می‌گوید من جوانی و عمرم را برای انقلاب گذاشته‌ام و اگر انتقادهایی دارم، از موضع موافق و از سر دلسوزی است. امیدوارم کسانی که حرف‌های من را می‌خوانند، تصور نکنند که به خاطر منافع شخصی‌ام دارم این صحبت‌ها را انجام می‌دهم. همیشه سعی کرده‌ام منافع عموم را در نظر بگیرم اما به خاطر تجربیاتم وظیفه دارم صحبت‌هایی را مطرح کنم. در کشور ما کار تولید هم خیلی سخت است و هم جایگاه ندارد. واقعاً بهایی به تولید داده نمی‌شود. به نظر من کسانی که در کار تولید هستند، یا راه دیگری ندارند و یا عاشق این کار هستند. من به شخصه عاشق این کار هستم. وقتی می‌بینم وسیله روزی چند نفر آدم شده‌ام، احساس جوانی و انرژی مضاعف می‌کنم، اما متأسفانه در این زمینه خیلی اذیت می‌شویم.

او اذعان دارد که ما بارها توانستیم قیمت چادر را کنترل کنیم و اجازه ندادیم چیزی به قیمت‌ها اضافه شود ولی بزرگترین کاری که انجام دادند این بود که به ما یک تقدیرنامه دادند. البته لطف کردند ولی واقعاً تولیدکننده هیچ اجر و قربی ندارد. ما در هیچ‌کجای دنیا این‌قدر ورشکسته و تولیدکننده با استرس نداریم. همه تولیدکننده‌ها دارند با عشق کار می‌کنند ولی اگر خدایی نکرده یک اتفاقی بیفتد هیچ پشتوانه‌ای ندارند.

این تولیدکننده خوزه عفاف و حجاب بر این باور است که نمی‌خواهم شخص خاصی را متهم کنم ولی کلاً سیستم ما پشتیبان تولید نیست. به نظر من تولیدکننده امروز ما به عنوان یک طعمه است. به هر کجا که می‌روید به چشم یک طعمه به شما نگاه می‌کنند. ما هزاران مدیر داوطلب تحت عنوان تولیدکننده‌های بخش خصوصی داریم که این‌ها عمرشان را صرف تولید کرده‌اند و دارند کار می‌کنند. اگر می‌خواهیم طراحی و اشتغال‌مان درست شود و جامعه‌مان رو به بهبودی برود، باید تولیدکننده‌هایمان را حمایت کنیم. وقتی بغل گوش‌ من ترکیه یا چین هستند که دارند جنس به ما صادر می‌کنند، ما اگر بخواهیم واردات جنس آن‌ها را قطع کنیم باید با آن‌ها رقابت کنیم.

سلیمانی می‌گوید من الآن در یک اتاق از فروشگاهم فقط لوح و تقدیرنامه گذاشته‌ام ولی کاش به جای این لوح‌ها نمی‌گذاشتند طرح "فردوس" زمین بخورد. خیلی از آدم‌های بی بضاعت از این طرح استفاده کردند و من لذت بردم ولی متأسفانه این کار عام‌المنفعه زمین‌گیر شد و هیچ‌کس هم ما را کمک نکرد. فکر نمی‌کنم که دیگر در این رابطه جلو برویم. تا جایی که اطلاع دارم، از قبل ماه رمضان تا الآن 5-6 تا از تولیدکننده‌های حوزه حجاب کارشان را تعطیل کرده‌اند. متأسفانه الآن از کویت و عراق برای ما چادر می‌آید. ما قبلاً خودمان به کویت و عراق چادر صادر می‌کردیم ولی حالا برعکس شده است.

زینب دولتی یکی از بانوان جوان است که مدتی است وارد عرصه طراحی و تولید محصولات عفاف و حجاب شده و این روند را با تکیه بر چند سال فعالیت در یک مؤسسه قرآنی کلید زده است.

دولتی معتقد است جامعه هدف ما فقط افراد مذهبی و محجبه نبودند و با این ایده کار کردیم که حتی افرادی که فکر می‌کنند اگر حجاب داشته باشند، نمی‌توانند شیک و خوش‌پوش باشند راضی کند تا آنان این حس را نداشته باشند که استفاده از حجاب آن‌ها را محدود کرده است، بلکه دوست داشتیم حس کنند محصولات حجاب آن‌ها را به دور از خودنمایی، زیباتر، شایسته و آراسته‌تر هم ساخته است در عین حال مانع فعالیت‌های اجتماعی‌شان نیست.

زینب دولتی
او می‌گوید وقتی به تاریخچه و مسیر برندهای موفق نگاه می‌کنیم، درمی‌یابیم که این برندها بعد از یک سری آزمون‌وخطا به این نتیجه رسیده‌اند که تولید به‌طور مثال چادر برایشان سود و صرفه بیشتری دارد. این اتفاق با توجه به نوسانات بازار است و اینکه آن‌ها باید برند خودشان را زنده نگه دارند پس در همان طیف مانده‌اند. نمی‌گویم در کار آن‌ها تغییر و تحولی انجام نشده اما فقط در یک طیف کاری باقی مانده‌اند. به‌طور مثال انواع اقسام چادر و طراحی‌های رویش را دارند و به‌واقع تلاش دارند که چادرهای متنوع طراحی کنند. این چادر را چه کسی طراحی می‌کند؟ یک خانم چادری و مسلماً خانمی که چادر ندارد، چادری تهیه نمی‌کند مگر اینکه روی چادر با بعد فرهنگی خوب کار کنند. من تا به حال ندیده‌ام فردی یا نهادی به‌خوبی روی این موضوع فرهنگی کار کند که نتیجه‌بخش هم باشد و طرف مقابل جذب تبلیغاتشان شود.

این تولیدکننده جوان بر این باور است که هزینه تبلیغات رسانه‌ای به‌شدت بالا و هزینه بیلبوردهای شهری هم که بسیار زیاد است. کارآفرین جوانی مثل من که تازه یک سال است برند خودش را ثبت کرده و با چنگ و دندان آن را در این نوسانات پارچه نگه داشته است، واقعاً بودجه‌ای ندارد که در رسانه‌ها خودش را مطرح کند. ما به واسطه دیجیتال مارکتینگ خودمان را زنده نگه داشته‌ایم یعنی جامعه مجازی.

و سرآخر مرور نقطه نظرات علی اصغر زیلایی که سال ها در کارگروه ساماندهی مد و لباس کشور تلاش‌های بسیاری در زمینه برپایی هر چه بهتر نمایشگاه عفاف و حجاب در ذیل نمایشگاه قرآن کریم به کار بست نیز خالی از لطف نیست.

زیلایی، از سال 1393 مدیر امور استان‌های کارگروه ساماندهی مد و لباس کشور بود؛ بخشی که به لطف برنامه‌های مدون در کارگروه و با تکیه بر برگزاری نمایشگاه‌ها و جشنواره‌های استانی به شکل تخصصی در حوزه پوشاک، باعث ایجاد هیجان بین فعالان، طراحان، کارآموزان و دانشجویان علاقه‌مند به این عرصه در سراسر کشور شده و گرایش هنرمندان ایرانی به عرصه مد و لباس را افزایش داده است.

او می‌گوید: به خاطر مسئولیتی که در حوزه عفاف و حجاب دارم و به واسطه علاقه شخصی خودم، توجهم را خیلی جدی روی این حوزه گذاشته‌ام و امیدوارم که اتفاقات بهتری در زمینه عفاف و حجاب بیفتد. آدم‌هایی وجود دارند که بنابر تصمیم و اراده قلبی خودشان به این حوزه ورود کرده‌اند و این دغدغه‌ را با انگیزش اقتصادی خودشان عجین کرده‌اند که خوشبختانه حضور این آدم‌ها در حوزه عفاف و حجاب اتفاقات خوبی را باعث شده است. بخش عفاف و حجاب نمایشگاه قرآن یکی از مؤثرترین و پر بحث‌ترین بخش‌های نمایشگاه قرآن بوده و استقبال خیلی خوبی از آن می‌شود چون حجاب و عفاف در میان بانوان ایرانی همیشه طرفداران خودش را داشته و محصولاتی که در این زمینه تولید می‌شود، کاربردی است و در اجتماع پوشیده می‌شود.

زیلایی بر این باور است که اتفاقات خوب و نویی در زمینه عفاف و حجاب در شرف انجام است و ما 2-3 طرح ملی خوب از جمله طرح ملی نذر حجاب و طرح ارتقاء کیفیت چادرهای نماز مساجد و تکایا را داریم که امیدواریم این طرح‌ها تداوم داشته باشد.