اعترافات

نام کتاب: اعترافات
نویسنده: ژان ژاک‌روسو
مترجم: مهستی بحرینی
ناشر: نیلوفر

اعتراف می‌کنم، پس هستم

قبول دارم،این‌روزها کم‌تر کسی سراغ خواندنِ کتاب‌های کلاسیک می‌رود.آدم،حتا اگر کتاب‌خوانِ قهاری باشد، باید خیلی بی‌کار باشد تا کتابی به قُطرِ هشتصدوچهل‌وپنج صفحه را دست بگیرد و شروع بکند به خواندن اما خب مگر در زنده‌گی هر آدم،چند بار پیش می‌آد کتابی با این اهمییت دستش برسد و چرا باید این فرصت‌های نادر را از دست بدهد؟خواندن و بازخوانیِ هر از گاهِ کلاسیک‌های ادبی، برای کتاب‌خوان‌های حرفه‌یی بسیار واجب است، بخصوص اگر به قلم نویسنده مهمی مانند «ژان ژاک‌روسو» باشد.«اعترافات» البته یک رمان نیست،گرچه به سبک و سیاق داستان‌های ادبی نوشته شده،ولی این کتاب، یک سرگذشت‌نامه است از مردی که قانون فرانسه را تنظیم و تصویب کرده است.«روسو» را در جهان و هم‌چنین در کشور ما، با کتاب مشهورش «قراردادهای اجتماعی» می‌شناسند. با این‌حال،کتابِ حاضر نیز همان‌قدر در زمره‌ی آثار مهم و مانده‌گار اوست که اثرِ نامبرده.«اعترافات»،که نویسنده‌اش از آن با عنوان «خاطرات» نیز یاد می‌کند، دربرگیرنده‌ی تمام زنده‌گی ژان ژاک‌روسو با ذکر ریزترین جزییات،از کودکی تا واپسین سال‌های عمر اوست.هرچند نباید از این نکته غافل شد که روسو در این روایت پرطول و تفسیر سرنوشت خود، بیش از آن‌که به شرح روزها و لحظه‌های خود بپردازد،اندیشه و احساسات شخصی را به نمایش و قضاوت عمومی گذارده است.او لابه‌لای سطور کتاب، با صداقتی مثال‌زدنی و جسورانه،از تمام شکست‌ها و پیروزی‌های خود در گیرودار حوادث زنده‌گی می‌گوید.او در نوشتار خود،ضمن حفظ و رعایت دستور زبان ادبی،تلاش کرده چیزی از آن‌چه در طول عمر تجربه کرده،از قلم نیفتد.روسو نگارشِ اعترافات را از سال 1765 میلادی آغاز کرد که مدت پنج سال طول کشید اما فقط تا رویدادهای سال 1766 را در کتاب آورده. با این همه،چنان‌چه در کتاب می‌خوانید و از شیوه بازگویی نویسنده پیداست،نکته مبهم و ناگفته‌یی در زنده‌گی او نیست که اینجا نیامده باشد.از این‌رو،تکرار برخی وقایع زنده‌گی روسو،از جمله رفت و برگشت‌های مداوم نزد زنی که او را مادر خود می‌داند و در واقع به نوعی حامی مادی و معنوی ژان است،تا حدودی ملال‌انگیز و کسالت‌بار می‌نماید و البته توصیف‌های مکرر از همه چیز و همه کس،از مشخصه‌های بارز ادبیات کلاسیک است. بنابراین،کتابِ پیشِ رو، باید با آرامش کامل و در نهایت تمرکز خوانده شود،چراکه خواننده در آن با انبوهی از تواریخ و نام اشخاص و اماکن سر و کار خواهد داشت که گاهی نیز در فواصل طولانی،از آنها یاد می‌شود و لازم است که دنبال‌کننده‌ی اعترافات،خوانده‌های پیشین را خوب به خاطر سپرده باشد.البته می‌توان با خط‌کشی کتاب،از فراموشی اسامی و افتادن به اشتباه، پیش‌گیری کرد.از مطالعه‌ی داستان زنده‌گی و افکار و عقاید روسو نسبت به جهان اطراف،می‌توان از علاقه‌ی بی‌انتهاش به طبیعت،موسیقی و پیاده‌روی مطلع شد.این نویسنده‌ی بزرگ،تمام عمر را از بیماری سختی رنج برد.در سال‌های پایانی حیات، بهبودی اندکی در زنده‌گی‌اش پدیدار شد و آرامشی دوباره یافت و کارِ نوشتن خاطرات را که به دلیل کسالت متوقف مانده بود،از سر گرفت و با نوشتنِ کتاب کوچکی تحت عنوان «خیالبافی‌های یک تنهاگَرد» آن را کامل کرد.این کتاب،محصول گردش و پیاده‌روی‌های روسو در حوالی پاریس و نشان‌گر عشق پرشورش به طبیعت بود.روسو در اعترافات،عواطف و احساسات و هم‌چنین ماجراهای تلخ و شیرین زنده‌گی‌اش را با زبانی پرشور و حال بیان کرده و نوشته‌ی خود را به شکل آیینه‌ی تمام‌نمای ضمیر خود درآورده است.از این منظر و با توجه به توصیفات روسو از دیده‌ها و تجربیات،در سیر خوانش این کتاب، با مروری جامع و کامل از تاریخ فرهنگی و اجتماعیِ فرانسه مواجه خواهید بود.«اعترافات» بی‌شک از شاهکارهای ادبی جهان است که باید همیشه و بارها و بارها خوانده بشود. این داستان شکست و پیروزی است،داستان مردی برای تمام فصول با ویژه‌گی‌های بارز و بی‌شماری که سعی نمی‌کند از آنها بهره درستی ببرد.گویا ژان ژاک‌روسو سخت به این آخرین نوشته‌ی خود، دل‌بسته بوده و قصد داشته با به یادگارگذاشتنِ این شرح حالِ خودنوشت، وجودش را روی زمین، برای همیشه ثبت و حفظ کند.جالب این‌که او در آغازین‌سطرهای نوشته‌اش نیز به همین موضوع اشاره دارد:«این یگانه‌تصویری است که از انسان وجود دارد و به احتمال تا ابد همین یک تصویر وجود خواهد داشت.تصویری که دقیقن از روی طبیعت کشیده شده و چهره‌ی راستین او را ترسیم کرده است.هر که هستید،ای کسانی که تقدیر یا اعتماد من،شما را حاکم بر سرنوشت این دفتر کرده است، به خاطر شوربختی‌هایم، به خاطر احساسات و عواطف‌تان،و به نام نوع بشر از شما تمنا دارم که این اثر یگانه و سودمند را از میان نبرید.اثری که می‌تواند در مطالعه‌ی احوال بشر،مطالعه‌یی که بی‌گمان هنوز آغاز نشده است، به‌عنوان نخستین معیار مقایسه به کار رود» و به‌راستی چنین است. ژان در این کتاب،تصویری از خود و توقعش از بشرِ آرمانی عرضه می‌کند که هر خواننده‌یی به وجد می‌آید و نمی‌تواند به ساده‌گی از آن بگذرد.گرچه هم‌واره از روسو به عنوان مردی زن‌باره و بی‌اخلاق یاد شده اما در حقیقت او به شدت دغدغه‌ی اخلاق و تربییت صحیح انسانی داشت؛چیزی که با خواندن اعترافات،خود به آن پی خواهید برد.

«اعترافات» در دو کتاب شامل دوازده دفتر با ترجمه‌ی بی‌مانند و خواندنی «مهستی بحرینی» توسط نشر نیلوفر منتشر شده است. بحرینی زبان کتاب را چنان دقیق و درست و مانند اصلِ نوشتارِ روسو به فارسی برگردانده که خواننده گمان می‌بَرد کتاب از ازل به زبان فارسی نوشته شده است.ضمن این‌که مترجم، با وسواسِ تمام،توضیحات و پی‌نوشت‌ها را با تحقیق و منابع و شرح مفصل برای هر دفتر،در انتهای کتاب آورده است.اگر از طرفداران ادبیات فرانسه و بخصوص آثار کلاسیک جهان ادبی هستید،«اعترافات» روسو اثری است که در کتابخانه‌ی شما خواهد درخشید.n16985

بخش کوتاهی از کتاب را بخوانید:
من پول را مخفیانه و برای لذتم خرج می‌کنم: نه تنها خرج‌کردن را افتخاری برای خود نمی‌دانم، بلکه از همه‌گان پنهانش می‌دارم.چنان مطمئنم که توانایی استفاده از پول را ندارم که از داشتنش کم و بیش شرمنده می‌شوم و بیش‌تر از داشتن،از بهره‌بردن از آن.اگر درآمدی داشتم که برای زیستنی آسوده کفایت می‌کرد، یقین دارم که به هیچ روی در بند مال و ثروت نبودم.در آن صورت،همه‌ی درآمدم را خرج می‌کردم بی‌آن‌که بخواهم بدان بیفزایم اما وضع بی‌ثباتم مرا هم‌واره بیم‌ناک می‌دارد. من عاشق آزادی‌ام و بی‌زار از این‌که در مضیقه،در رنج و در قید و بند باشم. پولی که در جیب دارم،تا زمانی که دوام بی‌آورد،آزادی‌ام را تامین می‌کند،و مرا از نقشه‌کشیدن برای به دست‌آوردن پولی دیگر،نیازی که همیشه از آن نفرت داشته‌ام،معاف می‌دارد اما از بیم تمام‌شدنش،عزیزش می‌دارم. پولی که در اختیار داریم،وسیله‌یی برای آزادبودن است. پولی که به دنبالش هستیم،وسیله‌ی بردگی. برای همین است که به دقت پس‌انداز می‌کنم و اشتیاقی برای هیچ چیز ندارم».(صفحه 54،کتاب اول،دفتر اول)


احمدرضا حجارزاده

۰ دیدگاه

دیدگاه خود را بنویسید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

 

تمامی حق و حقوق این وب سایت متعلق به آژانس هنری هنردستان می باشد.

or

Log in with your credentials

or    

Forgot your details?