نگاهی به نمایش اودیسه نوشته امین طباطبایی و کار آرش دادگر؛
بازی پینگ پینگ بدون توپ

رضا-آشفته رضا آشفته – هنردستان/ ادیسۀ دادگر بسیار متفاوت است با اودیسه هومر که در یونان باستان 2700 سال پیش نوشته شده و به مرور خوانده و دست به دست گردیده تا امروز که اثر جاودانه و شاهکاری شده است. آرش دادگر از منظر پسامدرن و با نگاهی علمی  نوین به پدیده هایی چون جهان های موازی و جهان های ممکن چنین روالی را در اویسه اش تجربه می کند. اینکه می خواهد همسو و همگام با جهان پیش برود بسیار حرکت درست و پسندیده است اما اینکه ملاحظات اینجایی را هم باید بیفزاید تا حدودی کارش را سخت و ناممکن می سازد!

 Odyssey For Photo Report _ Photo By Reza Ghaziani  (11)Odyssey For Photo Report _ Photo By Reza Ghaziani  (10) Odyssey For Photo Report _ Photo By Reza Ghaziani  (12)

نباید دادگر و هچ ایرانی ای دچار خود شیفتگی شود چون که ما نسبت به جهان پیشرو چند گام به عقب افتاده ایم و در حال حاضر در حال توسعه یافتگی شده ایم اگر آگاهانه و واقع گرایانه پیش برویم حتما به جهان پیشرو نزدیک می شویم و حتا از آنان نیز گذر خواهیم کرد. هر چند چنین روالی از هماهنگی عالمان و قرهیختگان و مدیران و مدبران یک جامعه آگاه میسر خواهد شد.

دادگر شاید نسبت به جامعه اش در بخش هایی از کارش رو به جلو باشد و باید کمی بیشتر ملاحظۀ مخاطب ایرانی را بکند و این نشانه کودن فرض کردن مخاطب نیست بلکه همه باید وارد دایره ای بشویم که در آن مختصاتش معلوم باشد.

Odyssey For Photo Report _ Photo By Reza Ghaziani  (13)

در نمایش اودیسۀ دادگر او خواسته اولیس قهرمان اصلی را سه پاره کند و ما سه مرد متفاوت از این قهرمان را با بازی کامبیز امینی، حسام منظور و آرش دادگر خواهیم دید. کامبیز امینی اولیسی را بازی می کند که به دنبال کنجکاوی، کشف و بازی است و آنقدر درگیر تفریحات خود است که حاضر است لنگر کشتی اش را با یک میز پینگ پنگ عوض کند. همچنین بادبانش را با یک موتور سیکلت معامله کند و قطب نمایش را بدهد و چیز دیگر را بخرد! او انگار منطق و عقل ندارد که مدام در جایی دیگری سیر آفاق و انفس می کند و در لحظه به دنبال دلخوشی هایش است. حسام منظور مردی کهنه سرباز و فرمانده که حالا دچار ندامت و پشیمانی است که چرا باید 200 هزار سرباز را برای بازپس گیری زنش هلن از دست داده باشد و آنچه در تروا بر او گذشته برایش تلخ و تراژیک می نماید. آرش دادگر اولیس است متفکر و طغیانگر که زئوس خدای خدایان یونان باستان را به چالش می کشد و او را مصر می داند در آنچه پیش آمده است و برای همین نگاهش اومانیستی و مدرن است و دیگر جایی برای خدایان بر زمین و سرنوشت انسان قائل نیست.

Odyssey For Photo Report _ Photo By Reza Ghaziani (1)

این سه آدم بسیار با هم متفاوت اند و خبر از آدمی ملون و رنگانگ می دهند که می توانند چند شخصیتی بودن اولیس را اثبات کنند. از سوی دیگر این سه در سه موقعیت زمانی متفاوت هستند که انگاره های ذهنی عبور از زمان یا هماهنگی با جهان موازی را تداعی می بخشند و این هم نوعی نگاه متفاوت است که نه در روان شناسی که در فیزیک قابل اثبلت است و در عین حال مبحثی علمی و قابل پذیرش است. سفر اولیس در حال تکرار شدن است و او در جستجوی حقیقت بی پایانی نگره جستجوگری و کنجکاو بودن بشر برای کشف حقایق را پیش رویمان قرار می دهد و این مبحثی فلسفی است و انسان در این گستردگی کشف حقایق است که بزرگی خویش را به جهان پیرامونش اثبات می کند.

Odyssey For Photo Report _ Photo By Reza Ghaziani (3)

آرش دادگر در اجرای تئاتر فجر سعی کرده بود که با نشان دادن المان هایی از یک کشتی، سفر دریایی اولیس را نمایان کند که البته در آن زمان نیز به نظر می رسید به دلیل ابعاد نامناسب تالار حافظ این کشتی آن طور که باید دیده نمی شد و در زمان اجرا جای لازم برای بازی و تماشاکردن را نیز گرفته است. به همین دلیل دادگر خواسته از این کشتی الکن و ناقص دل بکند که به نظر دل کندن درستی است اما در حال حاضر نتوانسته نشانه ای از کشتی را در صحنه نمایان سازد. شاید یکی از مشخصه های این اجرا که متکی بر تصویر است، همین طراحی صحنه باشد که می شد در تالار با ابعاد بزرگتر چنین طرحی را کاربردی کرد اما در حال حاضر نه تنها حافظ که دیگر تالار هم از این امکان بی بهره مند و این نکتۀ بارزی است که سرمایه گذران را به تکاپو می خواند که در ساختن تالار بلک باس متوجۀ این نوع نیازهای بارز هم باشند.

Odyssey For Photo Report _ Photo By Reza Ghaziani (6)

به هر تقدیر اجرا همچنان در روند بازیها تکیه اش بر تصاویر است که در لحظه به انگیزه ها و بهانه های مختلف ساخته می شود و دیالوگها در یک مسیر صرفا خشک و در اتکای بر واقعیت شکل نمی گیرد بلکه نوعی فانتزی و تصویرگری و گرافیک بر لحظه لحظه تابلوها حاکم است. در هر موقعیت باید که یک تصویر فضا را اشباع کند و این رکن کارگردانی است. مثلا دو نفر دارند روی میز پینگ و پنگ با داشتن راکت در دست اما بدون توپ بازی می کند و خیلی هم واقعی دارند روی قوانین بازی چک و چانه می زنند. همین قضیه آنقدر دامنه دار خواهد شد که در تایلویی دیگر حتا بدون میز هم می توانند پینگ پنگ بازی کنند. این نوع تصویر غیر مستقیم نوعی تمرکز ایجاد می کند که ضمن بالا بردن ضرباهنگ و میزان التفات تماشاگر، در جذب دیالوگها و دنبال کردن درام نیز تاثیر گذار است. از سوی دیگر مهم ترین نکته اش انگیزه دادن به چشمهاست که حتمن در شکار لحظه ها کوشش کنند و حتا لحظه ای نیز از حقیقت ممکن غافل نشوند. از سوی دیگر توجۀ کارگردان در فضاسازی به ایجاد قاب های درست نوری است که بشود از زوایای درست و در قاب بندی هایی که جلوه های تصویری بارزتر شود، تماشاگر را دعوت به دیدن کند. دادگر در اودیسه به لحاظ فنی و زیبایی شناسی نسبت به هملت بسیار پیشرفت کرده است و این نوید بخش حرکت پیوسته گروه اوست اما آنچه باعث می شود که همانند هملت، اودیسه دیده و برجسته نشود همان نبودن کشتی است و آن تصویر کلی است که ما را متوجۀ اتفاقات و شخصیتها می کند. به هر تقدیر تئاتر هم الزامات و امکانات خود را می طلبد که با رمان و شعر متفاوت است و داشتن بیس درست تصویری که بیانگر کلیت ماجراهاست؛ ما را به درون اثر خواهد برد. در اینجا آن تصویر کلی مجهول است و این دامنۀ گنگی را در ناخودآگاه ما می سازد هر چند در جزیی نگری نه تنها کم نمی گذارد که گاهی هم بسیار خلاقه است و شگفت زده می کند. مثل لحظات پایانی که ستاره ها و کهکشان ها را می بینیم. همچین تابلوهای موتراشیدن از بدن اولیس، پینگ بازی کردن در هر دوبارش، میز صبحانۀ هلن و آمدن اولیس، موتورسکیلت و دیوار چین تماشایی ترین لحظات است. زیباتر اینکه طنزش هم هوش و حواس می برد اما با این وجود هنوز هم کمی کار به درازا می کشد.

Odyssey For Photo Report _ Photo By Reza Ghaziani (2)

بازی ها هم به هماهنگی درست منجر شده است و البته امین طباطبایی و کامبیز امینی بازی سازی های خلاقه ای دارند و آنان ما را بیشتر متوجۀ زوایای پنهان اولیس و کلیت این سفر و مکاشفه جویی خواهند کرد. حسام منظور نیز بدن منعطف و بیان جذاب و شنیدنی دارد و لحظاتش شاعرانه تر می نماید و تک گویی هایش برش دیگری است برای کشف زیبایی های متن و اجرا. به هر تقدیر بازیگران زحمت و رنج بسیار کشیده اند که در صحنه کم نگذارند و بتوانند روی بند خلاقیت که بسیار هم خطرناک می نماید حرکت کنند.

Odyssey For Photo Report _ Photo By Reza Ghaziani (8)

 

تمامی حق و حقوق این وب سایت متعلق به آژانس هنری هنردستان می باشد.

or

Log in with your credentials

or    

Forgot your details?