گفتگوی اختصاصی هنردستان با دبیر جشنواره سینما حقیقت:
سینمای مستند ابزاری فرهنگی برای تغییر باورهاست

هنردستان: سینمای مستند سینمایی است که مشخصا در خدمت توسعه یافتگی و پیشرفت و اصلاح جامعه است و باید به طور ویژه به آن توجه شود. این سینما برای بالندگی نیاز به حمایت رسانه های جمعی دارد.

هنردستان: مصطفی زبرجد/ جشنواره سینما حقیقت امروز به پایان دوره نهم خود می‏ رسد. جشنواره‌ای که شاید با حضور مستندهای داخلی و خارجی در آینده نقش پررنگ تری در سینمای داستانی ایران ایفا کند. همزمان با روزهای برگزاری این جشنواره گفت‌و‌گویی با مدیر عامل مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی و دبیر جشنواره سینما حقیقت سید کمال طباطبایی‌نژاد ترتیب داده ایم.

از روند برگزاری جشنواره و فرایند آن تا امروز برای مخاطبان بگویید؟

جشنواره در طول سال‌های گذشته مسیر خوبی را طی کرده و امسال هم در تکمیل مسیر استاندارد و مطلوب گذشته توانستیم شرایط مساعدی در انتخاب آثار و بخش‏ های جنبی فراهم کنیم. از بین هزار و صد و پنجاه فیلم داخلی که برای جشنواره ثبت نام کرده بودند 800 فیلم شرایط حضور در جشنواره را برای ارائه به هیئت انتخاب پیدا کردند. از بین این 800 فیلم، 74 فیلم در بخش مسابقه ملی و 27 فیلم در بخش مسابقه جایزه شهید آوینی که اختصاص به فیلم های موضوع مقاومت، انقلاب اسلامی و دفاع مقدس دارد در نظر گرفته شده است.

در بخش بین الملل هم حدود 600 فیلم را دریافت کردیم که این تعداد برخی با فراخوان و برخی با دعوت ما بوده است. 27 فیلم در بخش مسابقه بین‌الملل و مابقی در بخش های جنبی حضور دارند. در مجموع 237 فیلم در ایام برگزاری جشنواره سینما حقیقت برای علاقمندان به نمایش در می آید که تا اینجا مورد استقبال قابل توجهی قرار گرفته است. همچنین مجموع نیروهای همکاری کننده مرکز گسترش برای جشنواره کمتر از پنجاه نفر است که همه آنها در ایام جشنواره به شدت در حال فعالیت هستند و خود مستندسازان هم با ما همکاری دارند که آمارشان هم متنوع هست.طباطبایی نژاد

جشنواره سینما حقیقت بزرگداشت چه کسانی را در برنامه خود دارد؟

دو بزرگداشت مربوط به دو مستند ساز فقید کشورمان استاد محمدرضا مقدسیان و دوست گرامیمان مرحوم مرتضی ندایی برگزار و آثارشان مرور شد و در بخش مربوط به نکوداشت استاد مقدسیان آخرین فیلم ایشان با نام «خیلی خیلی محرمانه» رونمایی شد و مورد استقبال ویژه هم قرار گرفت. در بخش بین الملل، بزرگداشت آثار دان آلن پرِوِیکر مستندساز شهیر و بزرگ آمریکایی که نام پدر سینما حقیقت معروف است برگزار می شود و آثار او به نمایش در می‏آید که آن را بخشی جدی و ویژه می نامم.

جشنواره سینما حقیقت در بخش های بین الملل چه برنامه هایی را در روزهای برگزاری گنجانده است؟

امسال در بخش مرور آثار یک جشنواره یکی از قدیمی ترین جشنواره های مستند جهان به نام «لایبزیک» را انتخاب کردیم که از سال 1955 در حوزه سینمای مستند و انیمیشن فعال است و مدیران آن در جشنواره ما حضور دارند و آثار برگزیده این جشنواره در جشنواره سینما حقیقت به نمایش در می آید. در بخش های جنبی بین الملل بخش نمایش‏های ویژه را که منتخب بهترین های سینمای مستند جهان و تولید 2014 و 2015 میلادی است برای دوستان و علاقمندان تدارک دیده ایم. در بخش روزگار ما منتخبی از فیلم های سینمای سیاسی، اجتماعی روز مستند جهان فراهم شده، مستند تجربی بخش دیگری از جشنواره است که با رویکرد تجربه گرایی در فیلم مستند 11 فیلم انتخاب شده است. آمریکا واقعیت یا رویا بخش دیگری از جشنواره است که نگاه مستند سازان امریکایی به جامعه معاصر آمریکاست. قاره سیاه فیلم های مرتبط با قاره افریقا از نوع نگاه استثماری و استعماری است که در آن قاره وجود داشته است. در گذشته فیلم های زیادی با موضوع آفریقا ساخته شده اما این فیلم ها منتخب 2014 و 2015 با موضوع قاره آفریقا هستند.

چه برنامه های متنوعی در کنار این جشنواره برگزار می شود؟

بخش بازار جشنواره را از روز سه شنبه شروع کرده ایم که بسیاری از فعالان سینمای مستند داخلی و خارجی حضور دارند و برای بحث عرضه و تعامل در ارائه آثار مستند با یکدیگر در تعامل خواهند بود. کارگاههای پژوهشی ما به صورت جدی در این دوره موضوعات متنوع و مختلفی را مد نظر دارند. بحث دوربین از انتخاب دوربین تا تصحیح رنگ توسط استاد رضا تیموری، صدا،سکوت و موسیقی در فیلم مستند توسط استاد فرشاد فدائیان، مستندسازی بدون فیلمنامه توسط استاد سیف الله صمدیان، کارگاه فیلمنامه در فیلم مستند توسط خانم ورمژ از فرانسه و سه روز پیاپی کارگاههای تولید و عرضه فیلم مستند با همکاری مرکز تولید مستند اروپا که به شبکه مستند اروپا «ای دی اِم» معروف است برنامه هایی است که در روزهای جشنواره برگزار می شود. این مرکز در دوره گذشته با ما همکاری داشت و امسال در ادامه فعالیت که سال گذشته داشتیم 50 طرح را مستندسازان کشورمان آماده کردند و از این تعداد، بیست مورد به «ای دی اِم» ارسال شد و آنها 10 طرح منتخب را برای تولید مشترک آماده کردند و دوستانی که طرحهایشان منتخب شد می آیند و در حضور حامیان بین المللی از طرحهایشان دفاع خواهند کرد و بحث تولید مشترک را امسال به صورت جدی دنبال می کنیم.

چه کتابهایی را برای رونمایی در روزهای جشنواره مدنظر دارید؟

رونمایی از چهار کتاب را در این دوره برگزار کردیم. کتاب هنر و دقت اثر مایکل اِپیدث با ترجمه احمد الستی، تاریخ نوین سینمای مستند جهان ترجمه گروهی از مترجمین خوب کشورمان زیر نظر مازیار اسلامی، جمع آوری مقالات باستان شناسی و سینمای مستند که همایش آن سال گذشته در مرکز گسترش برگزار شد زیر نظر علیرضا قاسمخان و دگرخوانی در فیلم مستند اثر محمدرضا اصلانی مجموع چهار کتابی است که امسال همزمان با دوره نهم جشنواره سینما حقیقت رو نمایی شدند و در اختیار علاقه مندان قرار گرفتند ضمن اینکه فصلنامه هفتم ما با نگاه ویژه به سینما حقیقت همزمان با جشنواره منتشر شده است.

استقبال مردمی را در روزهای جشنواره چگونه دیدید و برای این استقبال چه کارهایی انجام شد؟

خوشبختانه جشنواره سینما حقیقت از اولین دوره شعار مستند برای همه را سرلوحه کار خودش قرار داد و ما هم همواره تلاش کردیم که با این نگاه و رویکرد به سینمای مستند توجه کنیم و واقعا بتوانیم این سینما را به میان جامعه و مخاطب عام ببریم که خوشبختانه این استقبال بسار خوب بوده است. در گذشته اینگونه بود که سینمای مستند در تماشای عمومی خود اختصاص به فعالان و تولید کنندگان سینمای مستند داشت و یک خانواده محدود بود. اما از سال گذشته ما توانستیم بخش زیادی از مخاطب غیر مرتبط و علاقمند را به جشنواره دعوت کنیم. این روزها هم بسیاری از کسانی که به جشنواره می آیند علاقمندان به سینمای مستند هستند و فقط شاهد حضور فعالان این عرصه نیستیم بلکه این دو گروه در کنار هم در جشنواره حضور دارند و شریط بسیار خوبی حاکم است.

جایزه شهید آوینی با چه هدفی در این جشنواره برگزار می شود و سینمای مستند با این جایزه چه دستاوردهایی را دنبال می کند ؟

این جایزه از شش دوره قبل آغاز شد. در ابتدا به صورت دو سالانه و فقط به عنوان جایزه بود و نمایش آثار نداشت. از سال گذشته این خلا را احساس کردیم که باید جایی و فرصتی فراهم شود تا برگزیدگان جایزه شهید آوینی که اختصاص به فیلم های مقاومت، انقلاب اسلامی و دفاع مقدس دارد و اساسا سینمای متعهد است علاقمندان آن بتوانند فیلم ها را ببینند و فقط به صرف جایزه اکتفا نکنیم. سال گذشته تصمیم گرفتیم این جایزه را با جشنواره حقیقت همراه کنیم و جایزه شهید آوینی در کنار جشنواره حقیقت قرار گرفت. موضوع این بخش از جشنواره اختصاصا فیلم های حوزه مقاومت است که از امسال به صورت بین المللی در حال ارائه است. چهار فیلم از کشورهای لهستان، فرانسه، بلژیک و عراق در کنار فیلم های داخلی ما که آنها هم عمدتا موضوعات متنوعی اعم از دفاع مقدس، تکفیری ها و طالبان است حضور دارند. فعالیت متنوعی را سینمای مستند ما در حوزه بین الملل و مقاومت داشته که در مجموع به نظرم می تواند بخشی جدی از جشنواره را به خود اختصاص دهد.

سینمای مستند بر سینما و جامعه ایران چه تاثیری می تواند داشته باشد؟

سینمای مستند یکی از بخش های جدی، فرهنگی و فرهیخته سینماست و اساسا در هیچ جای دنیا هیچ کشور توسعه یافته ای را شما نمی توانید پیدا کنید که در آن سینمای مستند جدی و فراگیر نباشد. هر کشوری که میل به توسعه دارد و توسعه یافته است حتما در آن کشور سینمای مستند جدی است چون یکی از کارآمدترین عناصر فرهنگ و توسعه فرهنگی سینمای مستند است. امروزه اگر بخواهید باور صحیحی را در جامعه تعمیق دهید یا باوری را در جامعه ایجاد کنید یا باور غلطی را در جامعه تغییر دهید بدون همراهی سینمای مستند و فیلم مستند اساسا متصور نیست. این یک امر بدیعی است که امروزه به سینمای مستند به عنوان یک ابزار فرهنگی برای توسعه، تعمیق و تغییر باورها نگاه می شود از این جهت کشور توسعه یافته نمی تواند نسبت به سینمای مستند خود بی توجه باشد هر چه قدر میل جامعه به توسعه یافتگی و پیشرفت بیشتر باشد توجه آن جامعه و سیاستگذارانش به حوزه سینمای مستند قطعا جدی تر و فراگیرتر خواهد بود. کشور ما هم در این سالها نشان داده که میل به توسعه داشته و این را می توانیم در توجه سیاستگذاران و هم عموم مخاطبان به فیلم مستند ملاحظه کنیم از این جهت طبیعی است که ما باید این سینما را خیلی جدی بگیریم.

نقش مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی درسینما و جامعه را چگونه می بینید؟

این مرکز به عنوان مهمترین ارگان دولتی یا به یک معنا جدی ترین ارگان دولتی غیرتلویزیونی مرتبط با سینمای مستند تلاش می کند که این سطح از سینما را هم در بخش کیفی و کمی ارتقا دهد و یکی از کارهای ما برگزاری جشنواره است و بخش اصلی ما حمایت از تولید آثار مستند هست. رویکردهای متنوعی هم در این بخش داشتیم و به توسعه و حضور سینمای مستند ایران در بخش بین الملل و در حمایت از وظایف ارزشی و ملی در آنجایی که موضوعات ارزشی و ملی بتواند حضور پیدا کند توجه جدی کرده ایم و بحث دیگر حضور سینمای مستند در فضای مجازی است که توسعه آرشیو ملی سینمای مستند را مد نظر قرار دادیم که ان شاء الله در سال آتی بتوانیم به آن توجه ویژه تری داشته باشیم.

حرف پایانی شما؟

اعتقادم همواره این بوده که سینمای مستند چشم بینای جامعه خودش است . حسن ها و عیبب ها را به ما نشان می دهد و ما هستیم که باید تلاش کنیم آنها را ببنیم، حسن ها را تقویت کنیم و عیب ها را به حسن بدل کنیم. تقویت سینمای مستند یعنی تقویب محاسن یک جامعه و کاستن از کاستی های آن. به همین جهت همواره اگر بخواهیم جامعه ای پیشرو و بالنده داشته باشیم باید سینمای مستند بالنده داشت. با توجه به اینکه سینمای مستند سینمایی است که مشخصا در خدمت توسعه یافتگی و پیشرفت و اصلاح جامعه است و باید به طور ویژه به آن توجه شود و این وظیفه ما به عنوان سیاستگذار و وظیفه دولت به عنوان حامی است و مستندسازان را باید تشویق کنیم که به طور جدی در این حوزه بمانند. بسیاری از مستندسازان ممکن است بعد از مدتی با توجه به مشکلات و وضعیت حداقلی که هست بخواهند به سمت سینمای داستانی بروند که ما باید مراقب این جریان باشیم و آنقدر این سینما را جدی بگیریم تا فعالان این حوزه بخواهند با تمایل و رغبت در این حوزه بمانند. این وظیفه جمعی همه ماست که فکر می کنم رسانه به عنوان بخشی جدی وظیفه مهمی دارد. رسانه های مکتوب و مجازی و تلویزیون باید حمایت کنند تا سینمای مستند سرحال و پویا و بالنده باشد.

 

۰ دیدگاه

دیدگاه خود را بنویسید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

 

تمامی حق و حقوق این وب سایت متعلق به آژانس هنری هنردستان می باشد.

or

Log in with your credentials

or    

Forgot your details?