نقاشیخط؛ هنری آمیخته

با نگاه اجمالی به پیشینه هنر خوشنویسی ایرانیان به ویژه هنر اسلامی، متوجه خواهیم شد بسیاری از خطوط مختلف به وسیله ایرانیان ابداع و یا تکمیل شده است.

پس از مطرح ترین ابداع خوشنویسان ایرانی که همان خط نستعلیق است، در حال حاضر شاهد بروز عرصه هنر جدیدی با عنوان خط معلی و نقاشیخط هستیم که با تلفیق آن با نقاشی و استفاده از رنگ های الوان، بدیهه پردازی در خوشنویسی را به ارمغان می آورد.

این هنر با ذوق هنرمندی که نقاشی را نیز درک کرده و از آن آگاهی دارد، تلفیق شده است. و این موضوع در جایی بروز پیدا می کند که هنرمند به هر دو مقوله نقاشی و خط وقوف کامل پیدا کرده باشد؛ یعنی هنرمند هم از نقاشی و هم از خط به نقطه عطفی رسیده باشد.

اقبال جوانان به خوشنویسی 

در دوران پس از انقلاب، خوشنویسی با اقبال زیادی از سوی جوانان مواجه شد و آنان در عرصه های مختلف اعم از شیوه های سنتی یا تلاش برای ایجاد خلاقیت های نوین با هم به رقابت پرداختند. در این عرصه روند نقاشیخط هم شاهد تجربه های متفاوت و گسترده ای شد.

فرامرز پیلارام، رضا مافی، حسین زنده رودی، نصرالله افجه ای و محمد احصایی در پیدایش و پیشبرد این هنر ایران موثر بوده اند. رضا مافی در هنر نقاشیخط پیشگام بود و در این زمینه به موفقیت بزرگی نائل آمد و برخی او را اولین هنرمند خوشنویسی می دانند که بر بوم نقاشی، خط نوشته است.

او از نخستین کسانی بود که به هنر نقاشیخط روی آورد و تحت تاثیر مکتب سقاخانه، اولین خطاطی بود که با رعایت اصول سنتی خط، آن را در نقاشی مدرن ایران مورد استفاده قرار داد.

برخی محمد احصایی را بنیانگذار نقاشیخط در ایران می دانند چرا که او از حروف به عنوان وسیله ای برای بیان استفاده کرد. او خوشنویسی توانا بود و در کار نقاشیخط و ارائه و توسعه آن بیش از دیگران پایمردی کرد و تاکنون در عرصه داخلی و بین المللی درخشیده است.

برخی کارهای در خور توجهی خلق کردند و گروه کثیری تجربه های نه چندان موفقی ارائه کردند. روند تجربه های متفاوت و گسترده در عرصه نقاشیخط هنوز ادامه دارد. از هنرمندان نقاشیخط پس از انقلاب می توان از جلیل رسولی، علی شیرازی، اسرافیل شیرچی و صداقت جباری نام برد.

شکوفایی نقاشیخط

در حال حاضر هنر نقاشیخط در ایران به اوج شکوفایی خود رسیده است ، اما همچنان این هنر مشکلات بسیاری دارد که توجه بسیاری را می طلبد. به عنوان مثال ، با آن که هنر نقاشیخط با جذابیت خاص خود نسبت به خوشنویسی در مقام شایسته تری قرار دارد، هنوز در این زمینه رشته دانشگاهی و حتی خود خوشنویسی وجود ندارد و همچنان این رشته هنری در کشور ما مظلوم واقع شده است .

علیرضا سعادتمند هنرمند نقاشی خط روز سه شنبه در گفت وگو با خبرنگار هنرهای تجسمی ایرنا اظهار داشت: نقاشیخط سلیقه ای است بعضی می گویند نقاشی خط نیاز به شناخت بایسته و وسیع از هنر خوشنویسی دارد. تنها کسانی باید به این عرصه پای بگذارند که روح خوشنویسی را با تمرین فراوان یاد گرفته اند و آن را با نگاهی نقاشانه در نقاشی خط بازتاب دهند البته قانون مدونی برای آن وجود ندارد برخی نیز می گویند باید ابتدا نقاشی را آموخته بعد نقاشیخط کار کرد.

وی درادامه گفت: حراج های کریستی و ساتبی اتفاق های خوبی برای هنر ما هستند اما اقبالی که نقاشیخط در این حراجی ها پیدا کرد، موجب شده است بسیاری با نگاه صرف اقتصادی پا به این عرصه بگذارند و این روزها تشخیص درست از نادرست سخت شده است اما یقین است که به زودی آنها که فهمی از خوشنویسی ندارند و خط را به تزئین و سرسری در نقاشی خط جای می دهند به حاشیه می روند هنر اینان هنر ماندگاری نیست.

نوآوری در هنر

ایرج اسکندری هنرمند نقاشی و داور بخش نقاشی و نقاشیخط ششمین جشنواره تجسمی هنر جوان در این مورد افزود: داشتن نوآوری و برخورداری از نگاه و اندیشه هنر ایرانی و اسلامی در شاخص شدن آثار تاثیرگذار است.

وی بیان داشت: نقاشیخط می تواند گرایش انتزاعی از نقاشی و متمایل به سنت های ما باشد که ضمن داشتن نگاه نوگرا به نقاشی سنتی خودمان نیز متمایل است.

وی در ادامه گفت: نقاشیخط یا نقاشی و به طور کلی هنرهای تجسمی به لحاظ شکل به فیگوراتیو و غیر فیگوراتیو یا انتزاعی تقسیم بندی می شوند و اِلِمان های استفاده شده در نقاشیخط هم عناصر انتزاعی برگرفته از خطاطی سنتی خودمان هستند.

اسکندری داشتن نوآوری در عرصه نقاشیخط را مهم دانست و افزود: هنرمندان جوان باید با ذوق و سلیقه دست به نوآوری در عرصه نقاشیخط بزنند و در خلق آثار هنری از تقلید از هنرمندان پرهیز کنند.

نقاشیخط مد یا هنر

به نظر می رسد که نقاشیخط به یک مد تبدیل شده و اغلب هنرمندان تصور می کنند نمایشگاهشان باید با این آثار آغاز شود تا آنها هم توانایی شان را در این عرصه به دیگران نشان دهند در حالی که اگر این هنرمندان در حوزه تخصصی خود به طور متمرکز فعالیت کنند، با نتایج بهتری روبه رو خواهند شد.

البته دیر یا زود این امکان فراهم خواهد آمد که هنرمندان بدون درگیری با این مد که چند سال است گریبان خوشنویسی را گرفته، آثار هنری خلق کنند.

۰ دیدگاه

دیدگاه خود را بنویسید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

 

تمامی حق و حقوق این وب سایت متعلق به آژانس هنری هنردستان می باشد.

or

Log in with your credentials

or    

Forgot your details?