گرایش‌های معماری جهان را در ایران می‌توان شناسایی کرد

هنردستان: کتاب «تاریخ معماری رنسانس» موضوع آخرین نشست سال ۱۳۹۵ مرکز فرهنگی «شهر کتاب» بود.

به گزارش هنردستان، به نقل از روابط عمومی این برنامه، ایرج کلانتری، حسن شکاری و منوچهر سادات‌افسری در این برنامه سخن گفتند. تاریخ معماری رنسانس اثر لئوناردو بنه‌ولو، پنج جلد است که نشر نیلوفر آن را منتشر کرده است.

 

منوچهر سادات‌ افسری، مترجم کتاب که در ایتالیا در دهه‌ی ۶۰ میلادی دانشجوی بنه‌ولو بوده است، گفت: در ایتالیای آن سال‌ها بیش از آن‌که به طراحی و کشیدن نقشه اهمیت بدهند، به فرهنگ معماری، دانش عمومی معماری و به پژوهش و نقد اهمیت می‌دادند. هر روز کتابی تازه به دانشجویان معرفی می‌شد و اغلب آثار هم تألیفی بودند. متأسفانه ما چنان فضایی را هرگز در ایران نتوانسته‌ایم پدید آوریم و از همین رو است که ما نه فرهنگ معماری داریم و نه معماری فرهنگی. بنه‌ولو استاد متواضعی بود که با وجود همه گرفتاری‌هایش همیشه در دسترس دانشجویان بود. او را می‌توان از نمادهای آموزش و فرهنگ ایتالیا دانست. او ۹۰ سال زیست و نزدیک به ۳۰ عنوان کتاب نوشت.

او ادامه داد: بنه‌ولو، رنسانس را پدیده‌ای زمان‌مند و مکان‌مند می‌داند. او در کتابش نه فقط به معماری که به همه‌ی هنرهای تجسمی پرداخته است. در باور او معماری هنر برتر رنسانس بود و سیادت سایر هنرها را داشت. معماران ایتالیایی طی ۳۰۰ تا ۳۵۰ سال توانستند ایتالیایی دیگرگون پدید بیاورند. هنرهای زیبا محصول کشور فرانسه است، اما طراحی و معماری خاستگاه ایتالیایی دارد.

مترجم آثار بنه‌ولو یادآوری کرد: باید ذائقه‌ی هنری زمانه را درک کنیم. باید در فضای زمانه گردش کنیم. بنه‌ولو معماری کلیساهای رنسانسی را معماری‌ای سرد می‌داند. این کلیساها نور پراکنده دارند و فاقد دکوراسیون هستند. در نقاشی دوره رنسانس هم این ویژگی را می‌توان دید. بنه‌ولو توضیح می‌دهد که چرا تابلوهای داوینچی سرد و گاه غم‌انگیز هستند. موضوع دیگر مهم برای بنه‌ولو پرسپکتیو است. او پرسپکتیو را دستاوردی رنسانسی می‌داند، هرچند یونانی‌ها و قرون‌وسطایی‌ها از آن بی‌خبر نبودند.

سادات‌افسری بیان کرد: رنسانس پیش از آن‌که به‌صورت کامل پدید آید، از بین رفت و شعله‌هایش به سرعت در خاکستر نشست. این هنر حتی ایتالیایی هم نشد، تا چه رسد به این‌که وسعت جهانی بیابد. وقتی برونسللکی نظام ستون‌بندی کلاسیک را گرفت و در مجموعه‌ای با نام کلیسای رنسانس به کار برد، از سلیقه‌ی بومی فلورانس استفاده کرد. همان کار را نویسندگان فلورانسی نیز انجام دادند و برای نمونه، دانته به زبان محلی توجه کرد. زبان محلی انعطاف‌پذیر است و زبان کلاسیک انعطاف‌ناپذیر.

ایرج کلانتری – معمار – گفت: رنسانس مبدأ مختصاتی دارد و هر کسی بخواهد پژوهشی جدی در تاریخ معماری انجام دهد، باید به منابع مربوط به این مقطع مراجعه کند. رنسانس جهان را دچار تحولاتی شگرف کرد. در جهان ما تئوری‌های زیبایی‌شناسی مدام در حال تغییر هستند و مبدأ این نظریه‌ها هم دوره رنسانس است. کتاب بنه‌ولو نه فقط اثری تاریخ‌نگارانه، بلکه دارای ماهیت تحلیلی ـ تاریخی است. علاوه بر این گستره‌ای عجیب را پیش روی ما قرار می‌دهد و مبنایی است برای توجه به رویدادهای معاصر. شیوه روایت نویسنده به ما کمک می‌کند امور امروز را درست تحلیل کنیم.

او افزود: امروز همه گرایش‌های فعال معماری جهان را در ایران می‌توان شناسایی کرد. جامعه ما گرایش روشنی به تجددطلبی دارد. ما همواره درپی دریچه‌هایی به سوی مدرنیته بوده‌ایم. بنه‌ولو در کتابش ابتدا به گذشته‌های دور می‌پردازد و جلوتر می‌آید. به نظر من این کتاب برای جامعه دانشگاهی ایران اثری است مفید و مؤثر.

حسن شکاری – نقاش و نویسنده – کتاب بنه‌ولو را اثری ارزشمند برای شناخت علمی و آکادمیک بخش مهمی از تاریخ هنر و معماری دانست و یادآوری کرد: نقاشی، پیکرتراشی، حرکت‌های ادبی و جنبش لیبرال در سده‌های ۱۴ و ۱۵ میلادی مسیر دو پایه از علوم را تغییر دادند و این تغییرات بطئی بر برتری فرهنگی نقاشیِ فلورانسی اثر گذاشت. ورود پرسپکتیو و کاری که باتیست آلبرتی ادیب انجام داد هم اثری عمیق بر روند شکل‌گیری عصری نو در هنر رنسانس، بویژه نقاشی و پیکرتراشی گذاشت.

وی ادامه داد: کتاب بنه‌ولو شناختی همه‌جانبه از معماری زندگی نوین در دنیای معاصر بر پایه ضرورت دگرگونی‌های تاریخی به دست می‌دهد و بخصوص به یکی از مهم‌ترین این ضرورت‌های تاریخ بشری، یعنی پدید آمدن رنسانس می‌پردازد. تردید نداشته باشیم که بخش عمده‌ای از مشکلات گاه به نظر غیرقابل حل ما در زندگی جمعی، ناشی از نبود نگاه علمی و آکادمیک به بسیاری از مقوله‌های زندگی اجتماعی است. علوم انسانی در ساخت جامعه‌ای به‌هنجار، نقشی بی‌بدیل ایفا می‌کند و به تعریفی، سرنوشت نسل‌ها را می‌سازد. تاریخ معماری رنسانس در همین حوزه‌ی شناختی علوم انسانی قرار دارد که جامعه ما همیشه از آن بهره‌ کمی برده است.

شکاری درباره‌ی معماری فلورانس و رم، اظهار کرد: هم در مسکو و هم در پاریس، نشانه‌های انکارنشدنی معماری رنسانس ایتالیا را می‌توان دید. آلمان مدرن و ساخته‌شده پس از جنگ هم از این تأثیر بی‌نصیب نیست. در برلین و کلن می‌توان جلوه‌های آشکار معماری رنسانس ایتالیا را دید. به گمانم بسیاری از شهرسازان و مهندسان معمار اروپایی پس از جنگ دوم جهانی، با زیرکی و هوشیاری از این جلوه‌ها بهره برده‌اند.

وی تأکید کرد: معماری رنسانس پدیده‌ای خلق‌الساعه نبود. این معماری تجلی و مظهر تلاش ذهنی، اندیشگی، فلسفی و خواست ملتی است که طی قرن‌ها از پیشتازان دگرگونی در دنیا بوده است. در تاریخ رنسانس با صدها نام نامدار آشنا می‌شویم که در تمام عرصه‌های زندگی اجتماعی و حیات معنوی ملت، نقشی آفریننده و دگرگون‌کننده داشته‌اند. با رجوع به هر جلد از این اثر ارزشمند با هزاران نام شخص و مکان و اثر و جلوه‌ها و مظاهر تحسین‌برانگیز نبوغ و خلاقیت انسانی روبه‌رو می‌شویم. پس از خواندن این اثر ارزشمند با نگاهی دیگر به دنیای‌مان چشم خواهیم دوخت، با ذهنی برانگیخته از هزاران پرسش در چون‌وچراییِ پدید آمدن تاریخ معماری رنسانس.

در آغاز این نشست، علی‌اصغر محمدخانی – معاون فرهنگی شهر کتاب – گفت: بنه‌ولو یکی از مهم‌ترین معماران و مورخان و منتقدان ایتالیایی است که در ۱۹۲۳ به دنیا آمد و دوماه پیش درگذشت. آثار او تا کنون به ۲۲ زبان ترجمه شده است. پیشتر کتاب «معماری در آستانه‌ی هزاره‌ی سوم» وی با قلم منوچهر سادات‌افسری به فارسی ترجمه شده بود که در شهرکتاب نقد و بررسی شد.

وی اظهار کرد: رنسانس دوره‌ای از تاریخ تمدن اروپاست که از اوایل قرن ۱۵ در ایتالیا آغاز شد و تا پایان قرن ۱۶ به طول انجامید. این تحول در نقاط دیگر اروپا دیرتر آغاز شد و تا پایان قرن ۱۷ تداوم یافت. بازیابی ادبیات کلاسیک یونان و رم باستان به رهبری نویسندگانی مانند بوکاتچو و پترارک از ویژگی‌های رنسانس بود. بزرگ‌ترین تجلی رنسانس در هنرها و معارف بود که به نوزایی مهمی در این حوزه‌ها منجر شد.

 

منبع: خبرگزاری ایسنا

امتیاز دهید
تئاتر

نقد و نظری بر نمایش «نازگل» به کارگردانی «میثم یوسفی»/ در نکوهش ظلمِ تاریخی بر زنان ایرانی

احمدرضا حجارزاده: نمایش‌های سنتی ایرانی گرچه تنوع گسترده‌ای ندارند و به چند مورد محدود می‌شوند، ولی میان علاقه‌مندان به هنرهای نمایشی محبوبند، به‌ویژه نمایش‌های تخته‌حوضی یا سیاه‌بازی از دیرباز تا امروز محبوبیت فراوان داشته و خوش‌بختانه توانسته این محبوبیت را

ادامه مطلب »
سینما

«جنگل سوگوار» در خانه هنرمندان نمایش نقد و بررسی می‌شود

هفتمین برنامه مرور فیلم‌های تاریخ معاصر سینمای ژاپن با نمایش «جنگل سوگوار» ساخته نائومی کاواسه در خانه هنرمندان ایران برگزار می‌شود. به گزارش روابط‌عمومی خانه هنرمندان ایران، پانصدوسومین برنامه و هفتمین جلسه از نمایش فیلم‌های تاریخ سینمای معاصر ژاپن با

ادامه مطلب »
رادیو و تلویزیون

قصه آدم‌های خاص روی موج رادیوسلامت

برنامه «با نخبگان» روزهای یکشنبه ساعت 20 به تهیه‌کنندگی مرتضی میلانی و مجری کارشناسی زهرا حاجی‌زاده از رادیوسلامت پخش می‌شد. به گزارش روابط‌عمومی رادیوسلامت، زهرا حاجی‌زاده، مجری این برنامه توضیح داد: برنامه «با نخبگان» یکشنبه ساعت 20 تا 20:30 از

ادامه مطلب »
رادیو و تلویزیون

روایت زندگی شهید مدافع سلامت در رادیو

برنامه «سپیدجامگان آسمانی»،که به تهیه‌کنندگی مرجان قندی از رادیوسلامت پخش می‌شود، روایتی از مجاهدت‌ها و ایثار کادر درمان است که جمعه 6 خردادماه به زندگی شهید خدمت دکتر عقیلی اختصاص دارد. به گزارش روابط‌عمومی رادیوسلامت، مرجان قندی، تهیه‌کننده در این‌باره

ادامه مطلب »
ادبیات

بیست‌وپنجمین جشنواره بین‌المللی «گلاویژ» در سلیمانیه برگزار می‌شود

بیست‌وپنجمین دوره جشنواره بین‌المللی «گلاویژ» با دبیری «ملا بختیار» و با حضور ادیبان، شاعران، مترجمان و منتقدان کشورهای مختلف جهان در شهر سلیمانیه در اقلیم کردستان عراق برگزار می‌شود. یوبیل برنزی جشنواره بین‌المللی ادبی «گلاویژ» با دبیری «ملا بختیار» نویسنده

ادامه مطلب »
تئاتر

اجرای «شب بخیر، مادر» به تهیه‌کنندگی سعید روستایی آغاز شد

نمایش «شب بخیر، مادر» به تهیه‌کنندگی سعید روستایی اجراهای خود را از شب سه‌شنبه 3 خردادماه در تماشاخانه سپند آغاز کرد. به گزارش روابط‌عمومی گروه، نمایش‌نامه‌ی «شب بخیر، مادر» نوشته‌ی «مارشا نورمن» با کارگردانی احسان حسینخانی، نخستین شب اجرای خود

ادامه مطلب »
تئاتر

نقدی بر نمایش «سیمای شنبه‌ها» به کارگردانی «علی نجفی»/ شنبه روزِ بدی بود

احمدرضا حجارزاده: نمایش «سیمای شنبه‌ها» به کارگردانی علی نجفی برداشتی آزاد است از نمایش‌نامه‌ی «یرما» نوشته‌ی فدریکو گارسیا لورکا (شاعر و نمایش‌نامه‌نویس اسپانیایی) اما کارگردان در متنی که همراه با «احسان فکا» نوشته، در این برداشت آزاد، دنیای شخصی و

ادامه مطلب »
سینمای جهان

نگاهی به پوشیدنی‌ها در جشنواره‌ی کن 2022/ وقتی طراحان لباس به نشانی جشنواره‌ها مُد سازند

عطیه پژم: یکی از نکات مهم در جشنواره کن 2022، کم‌توجه‌ای اغلب بازیگران به خرده‌فرهنگ‌های پوششی بومی مختص کشورهای‌شان بود و از این‌رو، چنین رویدادی را نمی‌توان فرصتی به منظور تلاقی فرهنگ‌ها از مسیر پوشیدنی‌ها به شمار آورد. به گزارش

ادامه مطلب »