یادداشتی بر کارکرد طراحی لباس در هنرهای نمایشی/ لباس در تئاتر، مدآفرین نیست

قرار نیست لباس در تئاتر مد بیافریند و جامعه را به الگوگیری از خود وا دارد. لباس تئاتر طراحی و دوخته می‌شود تا با نوع بافت، دوخت، رنگ و فرم ظاهری خود بیانگر تحولات شخصیتی بازیگرانش باشد. تئاتر ابزار انتقال فرهنگی است و به اشتراک گذاشتن نقاط اشتراک و افتراق میان فرهنگ‌های مختلف از طریق مود نمایش که بستری آشنا با توسل به واسطه‌ی درام است.

بر این اساس باید گفت درام اقتضائاتی دارد که بتوان با برآورده‌شدن این اقتضائات و ملزومات هدف از تولید و اجرای تئاتر را تأمین کرد.

به طور قطع یکی از این ملزومات، داشتن متن نمایشی یا پیِس است که چون دستورالعملی تکلیف بازیگر، کارگردان و کلیه عوامل هنری و فنی نمایش را در مواجهه با اثر نمایشی و این‌که چگونه می‌توان با آن برخورد و رفتار داشت را مشخص می‌کند.

در این میان بروز و ظهور یک نمایش تنها وابسته به نمایش‌نامه نیست، هرچند که باید آن را رکن اصلی به شمار آورد. اقتضای دیگر نمایش برای عرض‌اندام بازیگر و به منصه ظهور رسیدن آن، لباس است و این عنصر آن‌چنان در تئاتر اهمیت دارد که گفته می‌شود ممکن است نمایش بدون طراحی صحنه و دکور یا حتی طراحی نور و نورپردازی بتواند تولید شود اما بدون لباس هرگز.

یکی از نکات مهم در فرایند تولید تئاتر، دراماتورژی است، به این معنا که کارگردان بر اساس کارکرد نمایش و این‌که تولید و اجرای آن در برهه‌ای از زمان چه فایده و سودی دارد، متن نمایشی را که انتخاب کرده فارغ از این‌که انگاره نخستین نویسنده آن‌چه بوده است، متناسب با شرایطی که در آن قرار دارد، آداپته می‌کند و اینجاست که در این مسیر طراحی و اجرای لباس در تئاتر از اهمیت زیادی در جریان دراماتورژی برخوردار می‌شود.

لباس تئاتر تنها در خاصیت پوشانندگی و این‌که مثلاً مخاطب را متوجه برهه خاص تاریخی که یا در متن نمایش تعریف‌شده یا خواست کارگردان در الصاق آن به برهه‌ای خاص است، معنا نمی‌شود، بلکه لباس در تئاتر با تعریف جنبه‌های کاربردی آن شخصیت پیدا کرده و اصطلاحاً با دخالت در روند روایت درام وارد میزانسن می‌شود.

درست بر همین اساس است که لباس در تئاتر از مد و مدل فاصله گرفته و برخلاف  لباس اجتماعی خود بر تئاتر، بروز شخصیت اشخاص آن و مناسبات میان بازیگران حاکمیت می‌کند.

در اصل طراح و تولیدکننده تئاتر جدای از این‌که باید به همه اصول تکنیکی و فنی دوخت لباس آگاهی داشته باشد، خود نیز باید جامعه‌شناس بوده، از تأثیرات و تأثرات فرهنگی محصولی که برآمده از تفکر غالب بر جامعه است، اطلاع کامل داشته باشد.

نمایش خماری

لباس در تئاتر قرار نیست مد بیافریند و جامعه را به الگوگیری از خود وا دارد. لباس تئاتر طراحی و دوخته می‌شود تا با نوع بافت، دوخت، رنگ و فرم ظاهری خود بیانگر تحولات شخصیتی بازیگرانش باشد.

چنین دیدگاهی موجب می‌شود تا ما طراحی لباس تئاتر را شاخه و گرایشی مستقل از جریان طراحی مد و لباس در نظر گرفته و به عنوان گرایشی متفاوت از جریان فراگیر مد و لباس به آن صرف‌نظر از جنبه‌های عملی و کارگاهی‌اش، به دید یک مقوله میان‌رشته‌ای نگاه کنیم.

5/5 - (1 امتیاز)
رادیو و تلویزیون

روایت زندگی شهید مدافع سلامت در رادیو

برنامه «سپیدجامگان آسمانی»،که به تهیه‌کنندگی مرجان قندی از رادیوسلامت پخش می‌شود، روایتی از مجاهدت‌ها و ایثار کادر درمان است که جمعه 6 خردادماه به زندگی شهید خدمت دکتر عقیلی اختصاص دارد. به گزارش روابط‌عمومی رادیوسلامت، مرجان قندی، تهیه‌کننده در این‌باره

ادامه مطلب »
ادبیات

بیست‌وپنجمین جشنواره بین‌المللی «گلاویژ» در سلیمانیه برگزار می‌شود

بیست‌وپنجمین دوره جشنواره بین‌المللی «گلاویژ» با دبیری «ملا بختیار» و با حضور ادیبان، شاعران، مترجمان و منتقدان کشورهای مختلف جهان در شهر سلیمانیه در اقلیم کردستان عراق برگزار می‌شود. یوبیل برنزی جشنواره بین‌المللی ادبی «گلاویژ» با دبیری «ملا بختیار» نویسنده

ادامه مطلب »
تئاتر

اجرای «شب بخیر، مادر» به تهیه‌کنندگی سعید روستایی آغاز شد

نمایش «شب بخیر، مادر» به تهیه‌کنندگی سعید روستایی اجراهای خود را از شب سه‌شنبه 3 خردادماه در تماشاخانه سپند آغاز کرد. به گزارش روابط‌عمومی گروه، نمایش‌نامه‌ی «شب بخیر، مادر» نوشته‌ی «مارشا نورمن» با کارگردانی احسان حسینخانی، نخستین شب اجرای خود

ادامه مطلب »
تئاتر

نقدی بر نمایش «سیمای شنبه‌ها» به کارگردانی «علی نجفی»/ شنبه روزِ بدی بود

احمدرضا حجارزاده: نمایش «سیمای شنبه‌ها» به کارگردانی علی نجفی برداشتی آزاد است از نمایش‌نامه‌ی «یرما» نوشته‌ی فدریکو گارسیا لورکا (شاعر و نمایش‌نامه‌نویس اسپانیایی) اما کارگردان در متنی که همراه با «احسان فکا» نوشته، در این برداشت آزاد، دنیای شخصی و

ادامه مطلب »
سینمای جهان

نگاهی به پوشیدنی‌ها در جشنواره‌ی کن 2022/ وقتی طراحان لباس به نشانی جشنواره‌ها مُد سازند

عطیه پژم: یکی از نکات مهم در جشنواره کن 2022، کم‌توجه‌ای اغلب بازیگران به خرده‌فرهنگ‌های پوششی بومی مختص کشورهای‌شان بود و از این‌رو، چنین رویدادی را نمی‌توان فرصتی به منظور تلاقی فرهنگ‌ها از مسیر پوشیدنی‌ها به شمار آورد. به گزارش

ادامه مطلب »
سینمای ایران

«گربه سیاه» با بازی بهرام رادان در سینماهای کردستان عراق

فیلم «گربه سیاه» به کارگردانی کریم امینی و با بازی و تهیه‌کنندگی بهرام رادان در سینمای شهرهای اربیل، سلیمانیه و دهوک در اقلیم کردستان عراق روی پرده می‌رود. به گزارش سایت هنردستان، فیلم سینمایی «گربه سیاه» (The Black Cat) به

ادامه مطلب »
تئاتر

اجرای معروف‌ترین آهنگ «دیو و دلبر» در نمایش موزیکال ایرانی

قطعه موسیقایی ساخته‌شده از «دیو و دلبر» که جوایزی چون گلدن گلوب، اسکار و گرمی را دریافت کرده است، در نمایش موزیکال ایرانی تالار وحدت اجرا می‌شود. به گزارش روابط‌عمومی این رویداد، نمایش «دیو و دلبر» به نویسندگی و کارگردانی

ادامه مطلب »
تجسمی _ موسیقی

در گالری «پنج‌پنج» برگزار می‌شود؛ آثار فریده امیدوار با عنوان «خط، سطح، احساس/ مرا از آن‌چه می‌خواهم محافظت گردان»

مدیر نگارخانه‌ی «پنج‌پنج» از برگزاری نمایشگاه انفرادی طراحی‌های فریده امیدوار با عنوان «خط، سطح، احساس/ مرا از آن‌چه می‌خواهم محافظت گردان» در این نگارخانه خبر داد. گل‌آذین مقدم، مدیر نگارخانه‌ی «پنج پنج» با اشاره به برگزاری نمایشگاه نقاشی انفرادی «خط،

ادامه مطلب »